Eindexamen geschiedenis samengevat in Stoomcursus
Gepubliceerd
Leestijd
3 minuten
Op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam werkt geschiedenisdocent Erik sinds 2023/2024 met zijn eigen leermateriaal: Stoomcursus Geschiedenis. Deze door hem ontwikkelde videoserie zet het complete examenprogramma voor het vmbo om in korte, duidelijke en leerzame video’s. Zijn missie? Geschiedenis toegankelijk, overzichtelijk én aantrekkelijk maken voor iedere leerling in Nederland.
Van behoefte naar initiatief
Erik merkte al snel dat er weinig écht goede en toegankelijke geschiedenisvideo’s beschikbaar waren.
“Docenten maken vaak ingesproken PowerPoints. Dat is nuttig, maar saai. Aan de andere kant is er prachtig materiaal van de NTR, maar dat sluit niet goed aan op de examens van mijn leerlingen.”
Dus besloot hij het zelf te doen. Samen met twee vrienden en met steun van de Vereniging van Geschiedenisleraren begon hij stap voor stap het volledige geschiedeniscurriculum te verfilmen. Dankzij financiering vanuit Impuls Open Leermateriaal kon uiteindelijk het complete vmbo-examenprogramma worden opgenomen.
Duidelijke compacte filmpjes
De video’s zijn kort, aantrekkelijk en overzichtelijk opgebouwd in hoofdstukken. Daardoor kunnen docenten en leerlingen eenvoudig specifieke fragmenten gebruiken. In ongeveer tien minuten vatten de filmpjes samen wat normaal gesproken over drie tot vier lessen wordt behandeld.
De focus lag eerst op het vmbo, omdat daar het grootste tekort aan goed materiaal was. Binnen de serie zijn onder andere deze onderwerpen verfilmd:
- De Eerste Wereldoorlog
- Het Interbellum
- De Tweede Wereldoorlog
- 1945 – 1989
- De nieuwe wereldorde (vanaf 1989)
Drie ervaren docenten uit de Vereniging van Geschiedenisleraren controleren de scripts en testen het materiaal in hun eigen klassen. Geen enkele video gaat online zonder grondige kwaliteitscontrole. De filmpjes zijn gratis beschikbaar via YouTube en Wikiwijs, zodat iedere leerling en docent ze kan gebruiken. Erik vindt dat vanzelfsprekend:
“Te vaak verdwijnen dit soort projecten achter een betaalmuur. Ik wil dat iedere leerling in Nederland dit kan gebruiken.”
Waardevolle aanvulling op de lessen
Het doel is bereikt: vmbo-leerlingen kunnen het hele examenprogramma terugzien in overzichtelijke video’s. De filmpjes vervangen de docent niet, maar vormen een krachtige aanvulling op de lessen. Leraren gebruiken ze als samenvatting of als startpunt van een les, en leerlingen kijken ze thuis nog eens rustig terug ter voorbereiding op een toets of examen.
Voor Erik zelf was het proces minstens zo leerzaam. Elke seconde van de video moest inhoudelijk kloppen. Hij leerde balanceren tussen creativiteit en trouw blijven aan het curriculum. Ook de samenwerking met verschillende partners zorgde ervoor dat het materiaal breed inzetbaar werd.
Videolessen zijn populairder dan ooit, maar een centraal platform voor examenstof ontbreekt nog steeds. Met steun van de subsidie liet Erik zien hoeveel mogelijk is met een klein, gedreven team. Zijn droom? Een structurele subsidie, zodat ook voor havo en vwo het volledige examenprogramma kan worden verfilmd én de serie actueel blijft.
Bekijk de videolessen hier